Wat zijn houtkrullen en hoe worden ze geproduceerd
Houtkrullen zijn dunne, gekrulde spaanders die vrijkomen bij het schaven en frezen van onbehandeld hout. Ze worden geproduceerd uit droog naaldhout of loofhout, waarbij de deeltjesgrootte en krulopbouw bepalend zijn voor het gedrag in de stal. Anders dan zaagsel bestaat houtkrul uit langere vezels met een luchtige structuur, waardoor het materiaal minder snel samenklontert bij contact met urine. De vochtwaarde bij productie ligt idealiter onder de 18 procent om schimmelvorming na het inbrengen in de stal te voorkomen.
Absorptievermogen als technische parameter
Het absorptievermogen van stalstrooisel wordt uitgedrukt als de verhouding tussen het gewicht van het materiaal en de hoeveelheid vocht die het kan opnemen. Houtkrullen absorberen gemiddeld vier tot zes keer hun eigen gewicht aan vocht. Houtvezel presteert vergelijkbaar maar heeft door zijn fijnere structuur een hoger contactoppervlak, wat de ammoniakbinding verbetert. In paardenstallen wordt het onderscheid merkbaar bij het uitmesten: houtkrullen laten natte plekken beter los van het droge omliggende materiaal, wat arbeidsbesparend werkt.
Hygiëne en gezondheidsaspecten in de veehouderij
De bacteriegroei in stalstrooisel wordt bepaald door vochtigheid, temperatuur en het organisch materiaal aanwezig in de onderlaag. Houtvezel en houtkrullen hebben van nature een lage pH en bevatten geen graanresten of stof dat luchtwegproblemen bij dieren veroorzaakt. Dit maakt ze geschikt voor gebruik bij veulens, kalveren en pluimvee waarbij luchtkwaliteit kritisch is. Een producent die zowel producent houtkrullen als aanverwante houtproducten levert, werkt doorgaans met één grondstofstroom, wat de consistentie van het eindproduct ten goede komt.
Verschil tussen houtkrullen, zaagsel en houtvezel
Zaagsel bestaat uit fijne deeltjes met weinig structuur, wat leidt tot snellere samenklontering en hogere stofvorming. Houtkrullen hebben een grovere opbouw en blijven langer los van structuur. Houtvezel ligt daar tussenin: de vezels zijn langer dan zaagseldeeltjes maar compacter dan krullen, waardoor het materiaal gelijkmatiger verdeeld kan worden en minder stuift bij het inbrengen. De keuze tussen deze drie materialen hangt af van diersoort, staltype en reinigingsfrequentie.
Praktische overwegingen bij de keuze van stalstrooisel
Bij de selectie van stalstrooisel spelen leveringszekerheid, vochtwaarde bij levering en bewerkbaarheid een rol naast de technische eigenschappen. Big bags en losgestorte levering zijn de meest gangbare vormen voor professionele veehouders. De opslagcapaciteit op het bedrijf bepaalt mede welke leveringsvorm haalbaar is. Een fabriek stalstrooisel die houtvezel en zaagsel uit eigen productie levert, biedt doorgaans meer grip op de vochtwaarde en deeltjesgrootte dan een handelaar die inkoopt bij wisselende bronnen.